Нумар урока
|
Тэма
|
Мэта і задачы ўрока
|
Віды вучэбнай работы
|
Вучэбны матэрыял
падручніка
|
Паўтарэнне (6 г.)
|
1
|
Беларуская мова – крыніца ведаў
|
Удасканааленне ўяўленняў вучняў пра ролю мовы ў жыцці людзей, пра мову як сродак пазнання рэчаіснасці і крыніцу ведаў.
|
|
пр.1 – 6
|
|
|
|
І. Уступнае слова настаўніка аб ролі мовы ў жыцці людзей. Знаёмства з падручнікам.
|
Падручнік І.І.Паўлоўскага “Беларуская мова” для 4 класа
|
ІІ. Гутарка пра школу, пра ўрокі беларускай мовы.
|
|
1. Выразнае чытанне верша і адказы вучняў на пытанні:
- Як пачынаецца першы школьны дзень?
- Які настрой у вучняў і настаўнікаў?
- Чаму дзеці з нецярпеннем чакаюць 1 верасня?
|
пр. 1
|
2. Пісьмо па памяці.
|
пр. 1
|
3. Развіццё мовы вучняў.Складанне тэксту па малюнку:
- Каго вы бачыце на малюнку?
- Куды прыйшлі дзеці і настаўнікі?
- Як праходзіць першы дзень у школе?
|
с. 3
|
ІІІ. Пашырэнне ўяўленняў вучняў аб функцыянаванні беларускай мовы.
|
|
1. Чытанне тэксту і гутарка аб неабходнасці мовы ў жыцці людзей:
- У якіх выпадках людзі карыстаюцца мовай?
- Для чаго выкарыстоўваецца вусная мова?
- Калі людзі карыстаюцца пісьмовай мовай?
|
Пытанні для паўтарэння “Успомніце” на с. 4; пр. 2
|
2. Развіццё мовы вучняў.Работа па малюнках.
- Разгледзьце малюнкі і скажыце пра тое, як людзі могуць атрымліваць веды.
|
с. 4
|
3. Самастойнае спісванне тэксту. Гутарка пра мову як адзін са скарбаў душы чалавека. Падбор аднакаранёвых слоў
|
пр.3
|
4. Развіццё ўменняў распазнаваць формы вуснай і пісьмовай мовы. Работа над прыказкамі. Назіранні над ужываннем у прыказках слоў з супрацьлеглым значэннем.
|
пр.4
|
ІV. Паўтарэнне ведаў вучняў пра вусную і пісьмовую мову.
-Якія існуюць формы мовы?
|
Пытанні для паўтарэння “Успомніце” на с. 6
|
V. Паўтарэнне аб гуках і літарах беларускай мовы. Гутарка пра літары беларускага алфавіта:
- Як абазначаюцца гукі мовы?
- Якія гукі могуць абазначаць літары е, ё, ю, я?
- Якая літара не абазначае гука?
- Як абазначаюцца на пісьме мяккія зычныя?
|
пр. 5
|
VІ. Дамашняе заданне: списванне тэксту, гукавы разбор слова.
|
пр. 6
|
2
|
Тэкст як моўная адзінка
|
Удакладненне ведаў вучняў аб тэксце як адзінцы мовы; развіццё ўменняў прымяняць веды аб тэксце ў моўных дзеяннях
|
|
пр. 7 - 12
|
|
|
|
І. Праверка дамашнягя задання.
1.Тлумачэнне напісання прапушчаных літар у словах.
2. Гукавы разбор слова пчаліны.)
|
пр. 6
|
ІІ. Паўтарэнне і развіццё ўменняў вучняў вызначаць тэму і асноўную думку тэксту.
1. Вызначэнне тэмы і асноўнай думкі тэксту.
- Што такое тэма тэксту?
- Як вызначаецца асноўная думка тэксту?
|
Пытанні для паўтарэння “Успомніце” на с.7
|
2. Вызначэнне частак тэксту і складанне плана. Падрабязны пераказ тэксту па плану.
|
пр. 7
|
3. Развіццё мовы вучняў: складанне тэксту па малюнку, падбор загалоўка.
|
пр. 8
|
ІІІ. Паўтарэнне і развіццё ўменняў распазнаваць і складаць апісальныя і апавядальныя тэксты.
1. Вызначэнне прымет апісальных тэкстаў.
- Пра што можна расказаць у апісальных тэкстах?
- Як вызначаюцца апісальныя тэксты?
- Якія словы ўжываюцца ў апісальных тэкстах?
|
Пытанні для паўтарэння “Успомніце” на с.9
|
2. Размяшчэнне частак тэксту. Вызначэнне тэмы і падбор загалоўка да тэксту.
|
пр. 9
|
3. Развіццё ўменняў распазнаваць апісальныя тэксты. Спісванне з арфаграфічным заданнем. Паўтарэнне аб напісанні галосных.
|
пр. 10
|
4. Вызначэнне прымет апавядальнага тэксту. Супастаўленне апісальных і апавядальных тэкстаў . Выбарачны пераказ тэксту.
- Як адрозніваюцца апісальныя і апавядальныя тэксты?
|
пр.11
|
ІV. Абагульненне ведаў вучняў пра апавядальныя тэксты.
|
Пытанні для абагульнення “Успомніце” на с.11
|
V. Дамашняе заданне : выбарачнае спісванне.
|
пр.12
|
3
|
Сказ як адзінка мовы
|
Удакладненне ведаў вучняў пра сказ як адзінку мовы; развіццё ўменняў вычляняць сказ з тэксту, вызначаць галоўныя члены сказа, устанаўляць сувязь слоў у сказе.
|
|
пр. 13 – 17
|
|
І. Праверка дамашняга задання.
(Вучні чытаюць тэкст і вызначаюць, пра што гаворыцца ў кожным сказе, якім сказам можна сфармуляваць асноўную думку тэксту.)
|
пр.12
|
ІІ. Паўтарэнне звестак аб прыметах сказа.
|
Пытанні для паўтарэння “Успомніце” на с12
|
1. Вызначэнне межаў сказа
|
пр. 13
|
2. Развіццё ўменняў вучняў вызначаць і ўжываць розныя па мэце выказвання сказы:
- Калі трэба ўжываць апавядальныя сказы?
- Калі ўжываюцца пытальныя сказы?
- Што выказваецца ў пабуджальных сказах?
|
пр.14
|
3. Складанне сказаў і тэкстаў па малюнках.
|
с. 13
|
4. Развіццё ўменняў вучняў успрымаць і ўжываць клічныя сказы .
|
пр.15
|
ІІІ. Абагульненне пра падзел сказаў па мэце выказвання і па інтанацыі.
|
Пытанні для паўтарэння “Успомніце” на с114
|
Удасканаленне ўменняў вучняў характарызаваць сказы ў тэксце. Пісьмо па памяці.
|
пр. 16
|
ІІІ. Дамашняе заданне : пастаноўка знакаў прыпынку ў канцы сказаў.
|
пр. 17
|
4
|
Галоўныя члены сказа
|
Паўтарыць і замацаваць веды вучняў пра галоўныя члены сказа; развіваць уменні вызначаць дзейнік і выказнік як граматычную аснову сказа; удасканальваць уменні праводзіць разбор па членах сказа.
|
|
пр. 18-23
|
|
І. Праверка дамашняга задання. (Вучні чытаюць сказы, вызначаюць іх асаблівасці па мэце выказвання і тлумачаць пастаноўку знакаў прыпынку ў канцы сказаў.)
- Якія сказы называюцца апавядальнымі?
- Якія сказы называюцца пытальнымі?
- Якія сказы называюцца пабуджальнымі?
- З якой інтанацыяй вымаўляюцца клічныя сказы?
|
пр.17
|
ІІ. Паўтарэнне і ўдасканаленне звестак пра галоўныя члены сказа.
|
Пытанні для паўтарэння “Успомніце” на с154
|
1. Развіццё ўменняў вучняў вызначаць сказ па яго граматычнай аснове
- Як можна вызначаць межы сказаў у тэксце?
- Што такое дзейнік?
- Што называецца выказнікам?
-Якія члены сказа складаюць аснову сказа?
|
пр. 18:
|
2. Устанаўленне сувязі слоў у сказе. (Вучні чытаюць тэкст, падзяляюць яго на часткі і выпісваюць загалоўныя сказы з кожнай часткі.)
- Як устанавіць сувязь слоў у сказе?
Для ўстанаўлення сувязі слоў у сказе ставяцца пытанні ад дзейніка да іншых слоў у сказе, якія з ім звязаны (калі такія ёсць), а потым ад выказніка або іншых слоў: не вабіць (чым?) прыгажосцю, не вабіць(калі?) цяпер, …
|
пр. 19
|
ІІІ. Развіццё ўмннняў вучняў захоўваць патрэбны парадак слоў у сказе.
1. Складанне сказаў па пытаннях .Вызначэнне асновы сказа.
(Пры выкананні практыкавання звяртаецца ўвага вучняў на парадак слоў у сказе у адпаведнасці з пытаннем.)
|
пр. 20
|
2. Вызначэнне ролі слова ў мове.
|
пр. 21
|
3. Складанне сказаў па малюнках і схемах .
|
пр. 22
|
ІV. Абагульненне ведаў пра сказ.
Што называецца скзам?
Якія бываюць сказы па мэце выказвання?
Якія бываюць сказы па інтанацыі?
Што такое аснова сказа?
|
|
V. Дамашняе заданне: спісванне тэксту і вызначэнне дзейніка і выказніка. (Папярэдняя падрыхтоўка праводзіцца ў класе.)
|
пр. 23
|
5
|
Часціны мовы .
|
Удасканаленне ўяўленняў вучняў пра слова, яго ролю ў мове; развіццё ўменняў вызначаць назоўнікі, прыметнікі, дзеясловы па лексіка-граматычных прыметах і ўжываць формы слоў у сказе.
|
|
пр. 24- 28
|
|
І. Праверка дамашняга задання. (Вучні чытаюць сказы, вызначаюць галоўныя члены сказа і ўстанаўляюць сувязь слоў у сказе).
- Вызначце, якой часцінай мовы выражаны дзейнік. Якой часцінай мовы выражаны выказнік?
|
пр. 23
|
ІІ. Удасканаленне паняцця пра часціны мовы.
|
Пытанні для паўтарэння “Успомніце” на с184
|
1. Чытанне тэксту і гутарка пра слова і яго ролю ў мове ().
- Як адрозніваецца слова ад сказа?
- Для чаго служыць слова?
- На якія часціны мовы падзяляюцца словы?
(Вучні спісваюць тэкст і вызначаюць назоўнікі, прыметнікі і дзеясловы.)
|
пр. 24
|
2. Выпісванне са сказаў назоўнікаў з прыметнікамі. Устанаўленне сувязі прыметніка з назоўнікам .
3. Гутарка пра прыметы восені.
- Чаму птушкі адлятаюць у вырай?
- Назавіце іншыя прыметы восені.
4. Гука-літарны разбор слова восеньскай.
|
пр. 24
|
5. Устанаўленне сувязі прыметніка з назоўнікам па пытанню.
6. Удасканаленне правапісу парных звонкіх і глухіх зычных.
7. Складанне сказаў са словазлучэннямі.
|
пр. 25
|
ІІІ.Развіццё мовы вучняў ().
- Разгледзьце малюнкі і ўспомніце казку. Раскажыце.
(Вучні складаюць і запісваюць сказы па пытаннях.)
- Знайдзіце ў сказах назоўнікі, прыметнікі і дзеясловы.
|
пр. 26
|
ІV. Развіццё ўменняў вызначаць назоўнікі па лексіка-граматычных прыметах.
1. Распазнаванне назоўнікаў у сказе .
- Па якіх прыметах можна распазнаваць назоўнікі ў сказах?
2. Вызначэнне роду і ліку назоўнікаў.
3. Выбарачнае спісванне.
4. Гука-літарны разбор слова сініцы.
|
пр. 27
|
VІ. Дамашняе заданне: спісванне, вызначэнне роду і ліку назоўнікаў, падбор аднакаранёвых слоў. (На ўроку праводзіцца папярэдняя арфаграфічная работа.)
|
пр. 28
|
6
|
Абагульненне пра.часціны мовы.. Кантрольны слоўнікавы дыктант аб’ёмам 10 слоў.
|
Удасканаленне ўменняў вызначаць часціны мовы; распазнаванне і напісанне ўласных імёнаў; абагульненне ведаў пра адзінкі мовы.
|
|
пр. 29-31
|
|
І. Праверка дамашняга задання. (Вучні чытаюць тэкст, вызначаюць род і лік газоўнікаў.)
|
пр. 28
|
ІІ. Абагульненне ведаў пра часціны мовы.
1. Змяненне дзеясловаў па часах і ліках.
|
Пытанні для паўтарэння “Успомніце” на с214
|
2. Развіццё ўменняў распазнаваць уласныя імёны.
- Па якіх прыметах вызначаюцца ўласныя назвы?
- Як пішуцца ўласныя імёны?
|
пр. 29
|
3. Развіццё ўменняў вызначаць час і лік дзеясловаў, устанаўляць сувязь назоўніка з прыметнікам .
|
пр. 30
|
ІІІ. Абагульненне.
|
Пытанні для абагульнення “Праверце сябе”
на с. 24.
|
ІV. Кантрольны слоўнікавы дыктант аб’ёмам 10 слоў.
|
Слоўнікавыя словы
|
V. Дамашняе заданне: спісванне, вызначэнне часу і ліку дзеясловаў, вызначэнне галоўных членаў сказа. (На ўроку праводзіцца папярэдняя работа над слоўнікавымі словамі.)
|
пр. 31
|
ТЭКСТ (7 г.)
Задачы навучання.
1. Фарміраваць уяўленні вучняў пра сувязь сказаў у тэксце – кветкападобную (паралельную) і ланцужковую (паслядоўную). У апісальных тэкстах дзеці вучацца ўстанаўляць паралельную сувязь сказаў з тым, у якім называецца прадмет гутаркі. Паслядоўную сувязь сказаў яны назіраюць у апавядальных тэкстах, калі кожны наступны сказ па сэнсу звязваецца з папярэднім.
2. Развіваць уменні выкарыстоўваць розныя моўныя сродкі для сувязі сказаў у тэксце. Для гэтага вучні ўжываюць розныя формы слова, пропуск слова або замяшчальныя словы.
3. Важнае практычнае значэнне мае вывучэнне структурных частак тэксту. Па-першае, гэта неабходна для таго, каб дзеці адрознівалі розныя тыпы тэкстаў. Па-другое, для фарміравання ўмення складаць план тэксту і пераказваць па плану.
Вывучэнне тэмы “Тэкст” пашырае і абагульняе элементарныя звесткі пра звязную мову і яе развіццё. Такая работа праводзіцца на працягу ўсяго навучальнага года.
|
1
|
Агульнае паняцце аб сувязі сказаў у тэксце
|
Фарміраванне ўяўленняў вучняў аб сэнсавай сувязі сказаў у тэксце; развіццё ўмення адрозніваць тэкст ад набору асобных сказаў.
|
|
пр. 32 - 35
|
|
І. Пастаноўка вучэбнай задачы.
Настаўнік паведамляе, каб пабудаваць тэкст трэба навучыцца звязваць сказы паміх сабой.
|
|
ІІ. Назіранне над тэматычнай сувяззю сказаў у тэксце.
Вучні супастаўляюць запісы і ўстанаўляюць, што ў тэксце сказы звязаны па сэнсу ( тэмай).
-Як звязаны сказы ў тэксце?
|
пр. 32
|
ІІІ. Паўтарэнне аб тэме тэксту.
1. Практыкаванне ў вызначэнні тэмы тэксту.
Неабходна ўспомніць, што тэма – гэта тое, пра што гаворыцца ў тэксце.
2. Выбарачнае спісванне.
3. Работа над слоўнікавым словам.
|
пр. 33
|
ІV. Развіццё ўмення фармуляваць тэму тэксту і даваць яму загаловак.
Кожны вучань запісвае свой загаловак тэксту.
|
пр.34
|
V. Абагульненне аб сувязі сказаў у тэксце..
|
Азначэнне на с. 27
|
VІ. Дамашняе заданне: вызначэнне тэмы тэксту, вызначэнне сувязі сказаў у тэксце, спісванне..
Папярэдняя работа праводзіцца на ўроку.
|
пр. 35
|
2
|
Сродкі сувязі сказаў у тэксце
|
Азнаямленне вучняў са сродкамі сувязі сказаў у тэксце; фарміраванне ўмення правільна выкарыстоўваць сродкі сувязі сказаў у тэксце.
|
|
пр. 36 – 39
|
|
І. Праверка дамашняга задання.
- Якімі словамі звязаны сказы ў тэксце?
|
пр.35
|
ІІ. Азнаямленне са сродкамі сувязі сказаў у тэксце.
1. Вызначэнне слоў, пры дапамозе якіх звязваюцца сказы.
2. Разбор па членах сказа.
|
пр.36
|
ІІІ. Развіццё ўмення ужываць формы аднаго і таго ж слова або замяшчальныя словы для сувязі сказаў у тэксце.
1. Работа над дэфармаваным тэкстам.
- Якія словы выкарыстоўвалі для сувязі сказаў?
|
пр. 37
|
2. Складанне тэксту па малюнку.
Звяртаецца ўвага на словы, якія выкарыстоўваюць вучня для сувязі сказаў у тэксце.
3. Запіс тэксту па плану.
4. Работа над слоўнікавым словам.
|
пр. 38:
малюнак на с. 28
|
ІV. Вынікі ўрока.
-Якія сродкі выкарыстоўваюцца для сувязі сказаў у тэксце?
|
|
