І. Айтылу мақсатына хабарлы, сұраулы, бұйрықты. қарай: Тыныс белгісі: нүкте. сұрау белгісі-? леп белгісі-! Көңіл күйге лепті, лепсіз
Реклама: | Скачать 44.52 Kb.
|
Синтаксистік сатылай кешенді талдау. Берілгені. Сөйлем І   .Айтылу мақсатына хабарлы, сұраулы, бұйрықты.қарай: Тыныс белгісі: нүкте- . сұрау белгісі-? леп белгісі-!К  өңіл күйге лепті, лепсіз.қатысты: Б олымсыздыққа болымды, болымсыз. қатысты: І І. Құрылысына 1) жай сөйлем; қарай: а) жалаң/жайылма (тұрлаусыз мүшелер қатысына қарай) ә) толымды/ толымсыз (хабардың толықтығына қарай) б) жақты/жақсыз (бастауышы бар /жоқтығына қатысты/ 2)құрмалас сөйлем а) салалас құрмалас сөйлем ә) сабақтас құрмалас сөйлем б) көп бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем в) аралас құрмалас сөйлем Сөйлем мүшелері: Бастауыш, баяндауыш, анықтауыш, пысықтауыш, толықтауыш  Берілгені. Өзің құрметтеген нәрсеге өзгеден қайтіп құрмет күтесің бе? І  .Айтылу мақсатына сұраулы сөйлемқарай: Тыныс белгісі: сұрау белгісі-?Б олымсыздыққа болымсыз. қатысты: І І. Құрылысына 1) жай сөйлем; қарай: а) жайылма (тұрлаусыз мүшелер қатысына қарай) ә) толымсыз (бастуышы түсіріліп айтылған) б) жақты (бастауышы жасырын) С өйлем мүшелері: 1. қайтесің?-құрмет күтесің- күрделі, құранды, жіктік тұлғалы2. Күтетін кім?- Сен-дара, жіктеу есімдікті, атау тұлғалы /жасырын/ 3. Кімнен құрмет күтесің?-өзгеден-дара, өздік есімдікті, Ш.с. жанама 4. Неге өзгеден құрмет күтесің?-нәрсеге-жанама т, дара, зат есімді, Б.с тұлғ 5. Қай нәрсеге?-өзің құрметтеген-қатыстық, күрделі, құранды есімше тұлғ 6. Қалай күтесің?-қайтіп- қатыстық, дара, сұрау есімдікті, көсемше тұлғ Сөйлем мүшесіне талдау тәртібі 1. Сөйлем мүшесіне талдағанда, алдымен баяндауышты табамыз. Баяндауыш сөйлемнің соңында орналасады. 2.Баяндауыш арқылы бастауышты табамыз: бастауыштың сұрауын баяндауышпен байланыстыра айтамыз. 3.Баяндауышқа қатысты толықтауышты табамыз. 4. Баяндауышқа қатысты пысықтауышты не анықтауышты табамыз. Сұрағын баяндауышпен қоса айтамыз. Мысалы: Биік ағаштардың үзіліп түскен сары жапырақтары ауада қалқып жүр.
Қандай ағаштардың?- биік (анықт) ағаштардың Берілгені. Әдетте, оруды ең құрметті кісі бастауға тиіс, сондықтан көпшілік бұл құрметін Сырбайға көрсетпек болды. І  .Айтылу мақсатына хабарлы сөйлемқарай: Тыныс белгісі: нүкте-.Б олымсыздыққа болымды қатысты: І І. Құрылысына 2) құрмалас сөйлем; қарай: а) салалас құрмалас сөйлем: жалғаулықты себеп мәнді (Сөйлемнің екінші жай сөйлемдегі сөздерді сөйлем мүшелеріне талдаймыз.) С өйлем мүшелері: 1. қайтті?-көрсетпек болды- күрделі, етістікті, жедел.ө.шақ тұлғалы2. Көрсетпек болған кім?- көпшілік-дара, зат есімді, атау тұлғалы 3. Кімге көрсетпек болды?-Сырбайға- Б.с. тұлғ жанама, дара, зат есімді 4. Несін?-құрметін- Т.с тұлғ тура , дара, 5. Қай құрметін?-бұл-қатыстық, күрделі, құранды есімше тұлғ (Сөйлемнің бірінші жай сөйлемдегі сөздерді сөйлем мүшелеріне талдаймыз.) 1. Не істеуге тиіс?-бастауға тиіс- күрделі, етістікті, барыс тұлғалы 2. Кім?- кім-дара, зат есімді, атау тұлғалы 3. Нені?-оруды- Т.с. тұлғ тура, дара, тұйық етістікті 4. Қандай кісі?—ең құрметті- қатыстық, күрделі, сын есімді 5. Әдетте және сондықтан сөздері сөйлем мүшесіне қарай талданбайды, себебі олар сөйлем  мүшесі қызметін атқармайды.Cөз тіркесін сатылай кешенді талдау Берілгені: Сөз тіркесі Сөз тіркесі   Құрылысына қарай а) Еркін ә) Тұрақты Т  ұлғасына қарай: Есімді /Етістікті басыңқы сыңарларының қай сөз табынан жасалуына қарайБ айланысу түрлері қиысу, меңгеру, матасу, қабысу, жанасуБ айланысу тәсілдері интонация, жалғаулар, септеулік шылаулар, орын тәртібіСинтаксистік қатынас 1. Предикаттық /бастауыш пен баяндауыш арасында/ 2. Анықтауыштық, толықтауыштық, пысықтауыштықБерілгені: Сен күтесің  Құрылысына қарай а) Еркін Тұлғасына қарай: Етістікті сен күтесің= Жікт Ес Ет.к+Ж.ж Байланысу түрлері қиысу Байланысу тәсілдері жалғаулар /Ж.ж ІІ жақ/Синтаксистік қатынас 1. Предикаттық /бастауыш пен баяндауыш арасында/Берілгені: кітапты оқиды  Құрылысына қарай а) Еркін Т ұлғасына қарай: Етістікті кітапты оқиды З.е+Т.с Ет.кБ айланысу түрлері меңгеру, Б айланысу тәсілдері Т.с жалғауы, С интаксистік толықтауыштық,  |
Добавить документ в свой блог или на сайт
Реклама:
